Jak to było z tymi klubami w claret & blue? Czyli krótka rozprawa o inspirujących barwach i wielkiej Aston Villi

Czas potrzebny na przeczytanie: 6 minut(y)

Naśladowca m odm. jak ż II, lm M. -y, DB. -ów «ten, kto naśladuje kogo, co, wzoruje się na kimś lub na czymś, bierze z kogo przykład»: Naśladowcy zazwyczaj biorą tylko zewnętrzność, powierzchowność, bo te skopiować nietrudno, ale nie potrafią pochwycić istoty wzorów. Chmielow. Poeci 373.

~Słownik języka polskiego pod red. W Doroszewskiego

Początek z przymrużeniem oka, ale treść jak najbardziej na poważnie. Zapraszam!

---

Oryginalny wpis o historii i pochodzeniu bordowo-błękitnych strojów The Villans znajdziecie tutaj. Dziś będzie trochę inaczej – bo o inspiracjach. Czy wiedzieliście np. że Juventus swoje ikoniczne czarno-białe pasy zawdzięcza… Notts County? W latach 1897–1903 piłkarze Starej Damy występowali w różowych koszulach z… czarnymi krawatami. Włoska elegancja w pełnej krasie! Okazało się jednak, że różowe koszule do najpraktyczniejszych nie należą – i z tego powodu angielski piłkarz Juventusu – John Savage został przez włodarzy klubu poproszony o poruszenie swoich kontaktów i wywiedzenie się, czy któryś z klubów na Wyspach nie chciałby pomóc w dostawie strojów bardziej odpornych na częste pranie. Savage miał przyjaciela w Nottingham, a przyjaciel – koneksje w Notts County… Biało-czarne stroje zaimportowane z Nottingham sprawdziły się tak znakomicie, że zastąpiły różowe komplety i szybko przyczyniły się do przyjęcia przez Juventus pseudonimu i bianconeri. Aby uhonorować ten fragment historii, turyński klub zaprosił Notts County do meczu towarzyskiego z okazji otwarcia nowego stadionu w 2011 r.

No, ale czarno-białe dywagacje zostawmy zespołom z Turynu, Nottingham i Newcastle, my mamy swoją – bordowo-błękitną historię. I też inspirowaliśmy – i to niejeden klub. Zapraszam.

Aston Villa – claret & blue od 1886 r.

Zanim Aston Villa zaczęła regularnie grać w bordowo-błękitnych koszulkach, przymierzała się do 10 innych kompletów. Były poziome pasy: niebiesko-czerwone, czarno-białe, granatowo-białe, były pasy pionowe – bordowo-pomarańczowe oraz koszule jednolite: zielone, czerwone, bordowe i czarne z czerwonym szkockim lwem, których nowoczesną wersję mogliśmy oglądać w meczu 3. rundy FA Cup z West Hamem. Wreszcie w 1886 r. po raz pierwszy piłkarze Aston Villi przywdziali stroje w kolorach zbliżonych do dzisiejszych claret & blue. Prawdę powiedziawszy – koszule były w pionowe pasy w kolorach czekoladowo-niebieskich, ale szybko wyewoluowały w kierunku, który zachwyca do dziś. Wielkim orędownikiem tej właśnie kolorystyki był podobno Oliver Whateley (napastnik Aston Villi w latach 1880-1888) i podobno to Olliemu zawdzięczamy nasze dzisiejsze barwy.

West Ham United – claret & blue od 1900 r.

W przypadku klubu Thames Ironworks lub – jak go teraz nazywany – West Hamu United – astonvillowe pochodzenie klubowych kolorów zostało ubrane w zgrabną sportową legendę. Latem 1899 r. William Dove został wyzwany na pojedynek biegowy przez kilku wyrostków – mniej więcej w wieku jego syna. A że do zdarzenia doszło w najbliższym sąsiedztwie Villa Park, nikogo nie zdziwi dziś, że owi pewni siebie młodzieńcy okazali się piłkarzami Aston Villi. Czego nie wiedzieli chłopcy – William Dove był sprinterem o krajowej sławie. Czego nie wiedział Dove – chłopcy byli bez grosza przy duszy. Dove wyścig więc wygrał, a młodzieńcy nie mieli pieniędzy, aby uregulować zakład – jeden z nich za to miał ze sobą koszulkę Aston Villi, którą niósł do prania. Dove przyjął ją w rozliczeniu, a po powrocie do Londynu przekazał swojemu synowi – Charliemu, który grał w Thames Ironworks na pozycji bocznego obrońcy. Piękne kolory błyskawicznie zostały przyjęte i od sezonu 1900/01 drużyna Charliego Dove’a występowała już jako Claret & Blues. I nie jako Thames Ironworks, a West Ham United.

Burnley FC – claret & blue od 1910 r.

Zanim Burnley stało się The Clarets, klub długo szukał swojego stylu – przynajmniej w ujęciu estetycznym. Początkowo podejmowano próby zaadaptowania barw biało-niebieskich i biało-granatowych. W latach 1891–1897 wśród barw Burnley dominowały żółto-czarne pasy – w tym okresie nawet przyjęli pseudonim The Hornets. Szerszenie jednak odleciały wraz z żółto-czarną kolorystyką zastąpioną przez kolejno: czerwone, a następnie zielone koszulki. Przełom nastąpił w sezonie 1910/11, kiedy… zainspirowani kolejnymi mistrzostwami Aston Villi (6 krajowych mistrzostw do 1910 r.) zdecydowali się po prostu skopiować naznaczone sukcesem barwy klubu z Birmingham i po dziś dzień to zestaw claret & blue stanowi podstawę kolorystyki zespołu z Burnley. Zmiana barw z uznawanych za pechowe – zielonych na bordowo-niebieskie przyniosła Burnley zwycięstwo w Pucharze Anglii w sezonie 1913/14 oraz dwa tytuły mistrzowskie: w sezonach 1920/21 i 1959/60.

Crystal Palace – claret & blue od 1905 r.

Celowo postanowiłem delikatnie zaburzyć chronologię, ponieważ nie sądzę, aby nasi czytelnicy spodziewali się Crystal Palace na liście klubów w bordowo-błękitnych barwach. Stroje Orłów z Kryształowego Pałacu kojarzą się dziś bardziej jednak z kolorystyką FC Barcelony, Eibaru czy Basel, ale okazuje się, że The Eagles przez blisko 70 lat od utworzenia występowali w koszulkach domowych kojarzących się kolorystycznie z villowymi claret & blue.

Domyślacie się zapewne, że zbieżność barw nie jest przypadkowa. Ba! Okazuje się, że pierwsze odnotowane w piłkarskich annałach komplety Crystal Palace (lata 1905–1910) były… replikami strojów wielkiej Aston Villi podarowanymi londyńskiemu zespołowi z okazji przejścia z futbolu amatorskiego na profesjonalny. Co więcej – uprofesjonalnienie Crystal Palace przebiegło pod okiem oddelegowanego z Aston Villi drugiego sekretarza klubu – Edmunda Goodmana. Goodman zajął się zatrudnieniem pierwszych w historii The Eagles prezesa i managera, a kiedy okazało się, że ten drugi “nie dowozi”, Goodman zakasał rękawy i sam poprowadził klub w rozgrywkach. Prowizorka zwykle okazuje się najtrwalsza – więc Goodman na tymczasowym z założenia stanowisku utrzymał się przez 18 lat, pozostając po dziś dzień szkoleniowcem z najdłuższym stażem pośród managerów Crystal Palace.

Definitywne odejście Crystal Palace od bordowo-błękitnych barw miało miejsce w 1973 r., a nowym idolem Orłów została… FC Barcelona.

Scunthorpe United – claret & blue od 1910 r.

Nie wszystkie kluby piłkarskie z długa historią i bordowo-błękitnymi barwami mogły oczywiście odnieść sukces. Utworzone w 1899 r. Scunthorpe United przyjęło dobrze nam znane kolory po 10 latach ogrywania innych zestawów barw w ligach amatorskich. Decyzja o przejściu na zawodowstwo nastąpiła po połączeniu się z lokalnym rywalem – North Lindsey United w 1910 r. Co ciekawe – jeszcze przed fuzją doszło do wyjątkowej sytuacji, kiedy lokalni rywale przywdziewali te same barwy – bowiem zarówno North Lindsey, jak i Scunthorpe przyjęły (osobno!) stroje naśladujące ówczesnego mistrza Anglii – Aston Villę. No, cóż – przynajmniej nie było problemów z wyborem kolorystyki po fuzji.

Dwa lata później Scunthorpe & Lindsey United rozegrało swój pierwszy profesjonalny mecz – w Midlands League. Na łono FA Scunthorpe zostało przyjęte w 1950 r. W rozgrywkach organizowanych przez Federację rywalizowało przez 72 lata, aby w 2022 r. ostatecznie spaść do rozgrywek półprofesjonalnych – National League. Pogrążony w kryzysie zespół zaliczył od razu spadek z National do National League North, gdzie obecnie występuje.

Aha, odejście od nazwy Scunthorpe & Lindsey i powrót do Scunthorpe United nastąpiły w 1958 r.

Trabzonspor – claret & blue od 1967 r.

Historia założenia Trabzonsporu to materiał na osobny felieton! Wszystko zaczęło się w 1966 r., kiedy trzy amatorskie kluby z miasta Trabzon postanowiły połączyć siły i rozpocząć rywalizację na poziomie zawodowym. Tymi zespołami były: İdmangücü, Karadenizgücü and Martıspor. Czwarty z działających wówczas w mieście klubów sprzeciwiał się pomysłowi i nawet zaskarżył trójcę do tureckich władz państwowych. Ostatecznie utworzenie Trabzonsporu – z uwzględnieniem czterech klubów – miało miejsce w 1967 r. Wtedy też zdecydowano się na przyjęcie – podobno na cześć wielkiej Aston Villi – bordowo-błękitnych barw strojów domowych. Początkowo Trabzonspor występował w kompletach czerwono-białych.

Ciekawostka – wygrywając ligę w 1976 r., Trabzonspor został pierwszym w historii claret & blue zdobywającym mistrzostwo krajowe poza Anglią. Borodowo-błękitny sukces był tym większy, że to pierwszy raz sztuka ta udała się zespołowi spoza kliki Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş.

Kolejarz Stróże – claret & blue od… 1949 r.?

Jeśli wydaje się Wam, że na polskim podwórku klubem o barwach najbardziej zbliżonych do Aston Villi jest Pogoń Szczecin, to jesteście w błędzie i musieliście nie słyszeć o Kolejarzu Stróże. Założony 2 sierpnia 1949 r. jako Terenowe Koło Sportowe Kolejarz zespół występuje obecnie w V lidze, grupie małopolskiej, ale w historii klubu są występy na wyższych szczeblach rozgrywowych – w tym 4 sezony w I lidze w latach 2010 – 2014. Niestety z powodu braków w klubowej infrastrukturze Kolejarz nie został dopuszczony do gry w I lidze na sezon 2014/15 i, przekazując licencję Limanovii, rozpoczął nowy etap swojej bordowo-błękitnej historii – budując od podstaw, bo od A-klasy. Jeśli będziecie kiedyś w Stróżach (powiat nowosądecki), musicie koniecznie zajrzeć na mogący pomieścić 1500 kibiców obiekt Kolejarza, a przy odrobinie szczęścia może uda się zobaczyć bratnie barwy w akcji na polskim podwórku… Wprawdzie Kolejarz oficjalnie występuje w barwach bordowo-niebiesko-białych, ale nic bliższego estetyką strojów Aston Villi w Polsce nie znajdziecie!

Aston Villa Polska – claret & blue od 2023 r.

Choć początki Aston Villa Polska sięgają 2012 r., to koszulek dorobiliśmy się dopiero po 11 latach, bo w grudniu 2023 r. Bardzo cieszy nas, że na ulicach polskich (i nie tylko) miast można spotkać przyjazne twarze w astonvillowopolskich barwach. A to dopiero początek!

Jeśli chcielibyście uzupełnić swoją szafę o koszulkę Aston Villa Polska, dajcie nam znać – w komentarzu, na facebooku albo mailowo info[małpa]avfc.pl.

Czy znacie inne kluby piłkarskie, których historia czerpie z dziedzictwa Aston Villi? Na świecie znacznie więcej zespołów występuje w bordowo-błękitnych strojach, ale niestety nie wszyscy wprost przyznają się, skąd zaczerpnęli inspirację.

Do tekstu wykorzystano w dużej mierze wiedzę zebraną w artykule The history of the claret & blue shirt opublikowaną na portalu onefootball.co.uk.